Historia szkoły

 Bez komentarzy

Historia szkoły w Przystajni

Trudno odtworzyć dokładną historię szkoły z braku dostatecznych źródeł historycznych. Po III rozbiorze Polski w 1795 r. Przystajń i okolice weszły w skład zaboru pruskiego. Polska zniknęła bowiem z mapy Europy. W Przystajni prawdopodobnie  nie istniała wówczas żadna szkoła. Prusacy, którzy do szkolnictwa przywiązywali dużą rolę, nakazali utworzenie szkoły, ta jednak mimo zaleceń nie powstała.

Istnienie pierwszej szkoły elementarnej w Przystajni wiązało się z dziełem KEN. W wyniku rozbiorów Przystajń dostała się w skład rozbioru pruskiego po roku 1807 weszła w skład Księstwa Warszawskiego. Izba Edukacyjna państwa nakazała utworzenie szkoły elementarnej. Nauczycieli do szkół angażowały dozory szkolne na podstawie upoważnienia wydanego przez prefekta częstochowskiego.

Przed rokiem 1918 czyli w okresie trwania niewoli narodowej istniała szkoła, którą pamiętają najstarsi mieszkańcy Przystajni. Mieściła się ona na placu, gdzie obecnie znajduje się ośrodek zdrowia. Nazywano ją „Betlejemką”. Był to jeden z najstarszych budynków w Przystajni. Znajdowały się w nim cztery pomieszczenia, z których dwa przeznaczone były na izby lekcyjne, dwa pozostałe służyły za mieszkania dla nauczycieli. Dzieci do szkoły chodziły tylko zimą. Nauczycielami byli: Widyńczuk i Rajchel. W godzinach popołudniowych odbywały się lekcje w języku polskim na wzór lekcji opisanych przez Stefana Żeromskiego w „Syzyfowych pracach”.

System szkolny był inny niż sobie wyobrażamy. Dzieci uczyły się od jesieni do wczesnej wiosny, a resztę czasu poświęcały na pomoc rodzicom w gospodarstwie i pracach polowych. Z powodu braku sprzętu uczniowie uczyli się siedząc na podłodze. Pensja nauczycieli też wyglądała inaczej np. 450 marek polskich +12 korcy żyta, 4 korce jęczmienia, 4 korce tatarki, 9 sięgów drewna opałowego. Nauka odbywała się w języku rosyjskim, a nauczane przedmioty to: religia, czytanie   i pisanie, arytmetyka, śpiew, zajęcia praktyczne, robótki ręczne, znajomość miar i wag.

Po I wojnie światowej w 1918 roku rodzi się nowe państwo polskie-II Rzeczypospolita. Józef Piłsudski dekretem „O szkolnictwie powszechnym” wprowadził obowiązek szkolny. W dwudziestoleciu międzywojennym w latach 1919-1927 istniała   czteroklasowa szkoła podstawowa, a po roku 1928 siedmioklasowa szkoła podstawowa. Ze względu na poważne braki lokalowe, uczniowie uczyli się w izbach lekcyjnych, które zostały wydzierżawione od prywatnych właścicieli. Klasy lekcyjne znajdowały się m.in.  w domu państwa Krysiaków,  Hankiewiczów,  Haima przy ulicy Nowej oraz u Klubów i Nojeha Wrocławskiego przy ulicy Częstochowskiej.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego czyli w latach 1918-1939 funkcjonowała w Przystajni 7-klasowa Publiczna Szkoła Powszechna. Ze względu na poważne braki lokalowe, uczniowie uczyli się w izbach lekcyjnych, które zostały wydzierżawione u prywatnych właścicieli domów. Owe klasy lekcyjne znajdowały się m.in. u Krysiaków, Hankiewiczów, Haima przy obecnej ulicy Nowej; u Klubów przy obecnej ulicy Częstochowskiej i u Nojeha Wrocławskiego.

W 1924r. Wybudowano nowy budynek szkoły. Znajdowały się w nim trzy izby lekcyjne:
– na parterze dwie izby i kancelaria, która była jednocześnie pokojem nauczycielskim
– na poddaszu była jedna izba ciemna zwana „kurnik”.
Długoletnim kierownikiem szkoły w okresie międzywojennym był Bolesław Grabałowski.
Budynek ten  groził zawaleniem i w latach 90 –tych został rozebrany ze względu  na bezpieczeństwo.

W okresie okupacji oficjalnie nie działała polska szkoła w Przystajni, ponieważ władze niemiecki nie wyraziły na to zgody. Mimo zakazu władz prowadzone było tajne nauczanie przeważnie w domach uczniów i nauczycieli. Od 1942r. działały w naszym rejonie szkoły w Górkach i Podłężu Szlacheckim. Ostatni rok szkolny 1939/40 zakończył się 20 marca 1940r. W zachowanej księdze ocen znajduje się następująca uwaga:
„Ponieważ rok szkolny zakończył się 20 marca 1940r. więc stopnie za drugi okres są zarazem stopniami za cały rok szkolny.”

Oto lista uczniów klasy VII tego rocznika:

1. Ambroży Jan
2. Banasik Florian Tadeusz
3. Borecki Józef
4. Frankowski Ludwik
5. Gajdos Genowefa Janina
6. Grajcar Tadeusz
7. Hadraszek Janina
8. Hamela Cyprian Józef
9. Hohle Irena Helena
10. Huć Kazimierz
11. Jakubowski Janusz
12. Janik Franciszek
13. Jesień Mieczysław
14. Kała Lucyna Zuzanna
15. Kasprzak Ryszard
16. Krawczyk Lucyna
17. Kubat Jan
18. Małczak Lucyna Leokadia
19. Ogórek Kazimiera Zofia
20. Oparczyk Kazimierz Piotr
21. Pietrzak Lucyna Sabina
22. Piśniak Zofia Gertruda
23. Polak Lucyna
24. Praski Antoni
25. Skrzydeł Stanisław
26. Suda Czesława Sabina
27. Wachowski Jan
28. Wojtas Władysława

Wychowawcą klasy był Aleksy Ryło.

Po wyzwoleniu szkoła w Przystajni wznowiła swoją działalność. Pierwszym kierownikiem szkoły po wyzwoleniu był Aleksy Ryło. Warunki nauki były bardzo trudne. W 1945r. do istniejącego budynku szkolnego dostawiono barak, przywieziony z Lipia. W baraku były 3 izby lekcyjne. Po wojnie uczęszczało do szkoły ponad 200 uczniów. Nauka odbywała się od godz. 8 do późnych godzin wieczornych, ponieważ prowadzona była szkoła przysposobienia rolniczego i VI-VII kl. dla pracujących. Część zajęć lekcyjnych ze względu na ciasnotę odbywała się w domach prywatnych. Staraniem Włodzimierza Goriszewskiego ówczesnego kierownika szkoły został otwarty w roku szkolnym 1949/50 kurs licealny. Na I semestr uczęszczało 21 słuchaczy. W latach pięćdziesiątych został zawiązany Komitet Budowy Szkoły w Przystajni, w skład którego weszli:

-Kazimierz Matuszczyk- przewodniczący
-Zygmunt Pilarz- sekretarz
-Józef Tomziński- skarbnik

Członkowie:
Jan Bulik
Feliks Kot
Józef Grajcar
Czesława Kotarska
Tadeusz Grajcar
Edward Kubat
Tadeusz Jędrak
Piotr Kulej
Jan Cieślak
Stanisław Małczak
Franciszek Kierat
Maksymilian Jeleń
Jan Korzekwa
Stefan Wawrzyniak

Do budowy nowej szkoły przystąpiono jesienią 1958 roku. Wykonawcą było Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Budownictwa Terenowego w Lublińcu. Budowę nowej szkoły zakończono w grudniu 1960 r. Uroczystość otwarcia nowej szkoły odbyła się 22 stycznia 1961. Był to na owe czasy najnowocześniejszy obiekt szkolny w okolicach ze spełniającą wszystkie kryteria salą gimnastyczną, kuchnią, stołówką, biblioteką, izbami szkolnymi. W roku szkolnym 1962/1963 wprowadzono w Przystajni 8 klasową szkołę podstawową uczyło się w niej wówczas 416 uczniów. Liczba ta utrzymywała się przez kolejne lata.

 

W latach 80 – tych  znacznie zwiększyła się liczba ludności w całej Polsce. Powszechny obowiązek szkolny zaczęło wypełniać coraz więcej dzieci. Do Szkoły Podstawowej  w Przystajni dowożono uczniów z miejscowości:

  • do klasy IV- Górki, Galińskie, Kużnica Stara
  • do klasy V-Kużnica Nowa, Antonów, Podłęże Szlacheckie
  • do klasy VII Kostrzyna

Z powodu dużej ilości oddziałów klasowych nauka odbywała się na II zmiany. Szkoła zrobiła się dla uczniów za ciasna. Podjęto wówczas decyzję o rozbudowie Szkoły Podstawowej w Przystajni. 18 listopada 1985 roku na zebraniu założycielskim powołano do życia Społeczny Komitet Rozbudowy szkoły w Przystajni.

W skład Komitetu wchodzili:

-Karol Bigielmajer

-Danuta Grajcar

Od chwili powstania Społecznego Komitetu Rozbudowy Szkoły trwały prace nad gromadzeniem środków finansowych na projekt i rozbudowę szkoły.  Organizowano kwesty, zbierano surowce wtórne, prowadzono loterię fantową, zbierano wpłaty po 1000 zł od rodziny. Jednak szalejąca inflacja końca lat 80-tych i początku lat 90-tych oraz denominacja złotego spowodowały, że mimo iż istniały już zatwierdzone plany rozbudowy szkoły, nie rozpoczęto rozbudowy. Za zebrane pieniądze zakupiono wyposażenie do sal lekcyjnych.

W roku 1996 szkoły podstawowe przejęły samorządy. Wcześniej były one pod opieką Kuratoriów Oświaty. Zamknięto wówczas w Gminie Przystajń szkoły : w Podłężu Szlacheckim, Górkach, Kostrzynie, Antonowie, Kuźnicy Starej.

Dnia 8 stycznia 1999 roku. rząd wprowadził w życie „Reformę ustroju szkolnego”. Według założeń tej reformy wprowadzono sześcioletnią szkołę podstawową oraz trzyletnie gimnazjum. Reforma weszła w życie dnia 1 września 1999 r. W budynku Szkoły Podstawowej w Przystajni mieściły się od tej pory szkoła podstawowa i gimnazjum. Zmieniono nazwę na „Zespół Szkół w Przystajni”. W budynku przewidzianym w latach 60-tych na 300-400 uczniów zaczęło się uczyć dwa razy więcej. Do gimnazjum dowożono również uczniów ze szkoły podstawowej z Boru Zajacińskiego. Warunki pracy były bardzo trudne. Uczniowie uczyli się na 2 zmiany od godziny 8 do godziny 18. Najgorzej jednak wyglądały w Przystajni zajęcia wychowania fizycznego. Na małej sali gimnastycznej uczyły się często 3 lub 4 klasy. Świetlica, która pełniła funkcje stołówki była zatłoczona,  a na korytarzach w czasie przerw panował straszny ścisk.  Na zaistniałą sytuację narzekali uczniowie, rodzice i nauczyciele.

W zaistniałej sytuacji Gmina Przystajń zaczęła ponownie rozważać  budowę nowego gimnazjum, hali sportowej lub rozbudowę szkoły. Na sesjach Rady Gminy od 1999 roku trwały dyskusje na temat warunków nauki i pracy w szkole. W 2002 roku opracowano  4 koncepcje budowy gimnazjum.

Na sesji Rady gminy w dniu 29 kwietnia 2003 roku. Podjęto decyzję o dobudowaniu gimnazjum od strony ulicy Szkolnej (wybrano wariant 1 polegający na dobudowie gimnazjum do szkoły od p. Nicpoń). W 2003 roku wykupiono działki pod rozbudowę szkoły  i boisko. Na sesji Rady Gminy w dniu 12 sierpnia 2003 roku Radni opowiedzieli się za rozbudową Zespołu Szkół. Była to decyzja trudna i ryzykowna ponieważ budowa wiązała się  z ogromnymi kosztami wielokrotnie przekraczającymi wpływy budżetowe gminy. Rozbudowa szkoły oznaczała  zadłużenie gminy i przesunięcie w czasie innych inwestycji.

Urząd Gminy rozpoczął starania o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego  w ramach „Regionalnego Programu Operacyjnego województwa śląskiego na lata 2007-2013” dla działania „Infrastruktura placówek oświaty”. Wniosek o dofinansowanie pt. „ Poprawa warunków kształcenia w Gminie Przystajń poprzez rozbudowę Gimnazjum wraz z budową Hali Sportowej” został złożony 3 czerwca 2008 roku. Mimo dużego zaangażowania i wysokiej oceny merytoryczno-technicznej ( projekt uzyskał 35,15 pkt. co stanowi 87,88 % maksymalnej ilości punktów) projekt uzyskał ocenę pozytywną, ale znalazł się na 58 pozycji listy rankingowej i nie został wybrany do dofinansowania.

Wójt Gminy Przystajń  Andrzej Kucharczyk 25 lutego 2008 r. zaproponował aby przystąpić do budowy Gimnazjum nie czekając na dofinansowanie i zaznaczył, że rozbudowa szkoły będzie zrealizowana niezależnie od źródeł dochodu zewnętrznego. Uzyskał on akceptację Rady Gminy dla wszystkich swoich działań. Rozpoczęto wówczas starania o środki na halę sportową z Ministerstwa Sportu (dofinansowanie w 80 %).

 

23 lutego 2004 roku na wniosek gminy Wojewoda Śląski przekazał nieodpłatnie nieruchomość skarbu państwa ( były posterunek policji) pod rozbudowę szkoły.

17 listopada 2004 roku wybrano firmę na wykonanie dokumentacji projektowej dla rozbudowy gimnazjum i hali sportowej – Pracownię Projektową „ARCHITEKT” p. Tomasza Pęczka z Myszkowa. 14 listopada 2005 roku  Starosta kłobucki wydał pozwolenie na budowę gimnazjum i hali sportowej.

Dnia 9 maja 2008 roku podpisano umowę z inwestorem zastępczym Wielobranżowym Przedsiębiorstwem Inwestycyjnym „ WUDIMEKS” z Częstochowy.

Dnia 27 czerwca 2008 roku ogłoszono przetarg na wykonanie robót budowlanych  a w październiku tego roku wybrano wykonawcę projektu „POLBAU” zakład Techniczno-Budowlany sp. z.o.o.” i podpisano umowę z wykonawcą. Kosz budowy wyceniono wówczas na 11.234.513,18 zł (bez wyposażenia).

Gmina Przystajń postanowiła starać się dofinansowanie z funduszów krajowych.  25 czerwca 2009 r. złożono wniosek do Ministerstwa Sportu i Turystyki p.n. „Poprawa warunków kształcenia w Gminie Przystajń poprzez rozbudowę Gimnazjum i Hali Sportowej w Przystajni”. Inwestycja została zatwierdzona do realizacji w Wojewódzkim Programie Rozwoju Bazy Sportowej na rok 2009.

Dnia 10 listopada 2009 r. Gmina Przystajń dostała dofinansowanie z Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej od Ministerstwa Sportu i Turystyki  w wysokości 2,500,000 zł. na dofinansowanie budowy hali sportowej. Były to maksymalne środki, które można było uzyskać na tego typu inwestycję. Ogólny koszt budowy hali sportowej wynosił 4,961,904 zł.

W dniu 20 grudnia 2008 roku odbyło się uroczyste podpisanie aktu elekcyjnego budowy gimnazjum i hali sportowej.

W miesiącach od kwietnia do czerwca 2010 roku zakupiono i zamontowano wyposażenie hali sportowej, kuchni i szkoły.

25 sierpnia otrzymano ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu gimnazjum i hali sportowej. Obiekt przekazano do użytkowania. Dnia 1 września 2010 roku młodzież gimnazjalna rozpoczęła naukę w nowym gimnazjum.

Podziel się na: